افزایش شکاف بین اخلاق و جامعه انسانی/بررسی علل و راه‌های رفع آن

0
7

معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی با بیان اینکه جامعه‌ای انسانی‌تر است که اخلاقی‌تر باشد، گفت: در نظرسنجی‌های چند سال اخیر، متأسفانه شاهد افزایش شکاف بین اخلاق و جامعه انسانی بوده‌ایم.

به گزارش ایسنا به نقل از جهاد دانشگاهی، دکتر سعید پورعلی معاون فرهنگی جهاددانشگاهی صبح امروز، ۲۱ مهرماه در مراسم اختتامیه هفتمین دوره اردوی فرهنگی ـ آموزشی “طریق جاوید” با تأکید بر توجه به اخلاق در رسانه‌ها، مجامع علمی، نشست‌های تخصصی و جمع‌های دانشجویی، اظهار کرد: اگرچه قانون مبنای زندگی اجتماعی امروز است اما اخلاق باید نقش پررنگ‌تری در زندگی مردم ایفا کند.

پورعلی بیان کرد: پیوند اردوی طریق جاوید با مضمون اخلاق نیز دلیل احساس نیاز به این مقوله در زندگی امروز و بازنگری و بررسی این مبحث بوده است.

وی با اشاره به اینکه شکاف بین تربیت اخلاقی و عمل اخلاقی موجب بالارفتن هزینه‌های حکومت‌داری و زندگی خواهد شد، گفت: مهم‌ترین سؤالی که مطرح می‌شود این است که چه اتفاقی در جامعه سبب شده بیشتر درخصوص اخلاق سخن بگوییم و کمتر عمل اخلاقی داشته باشیم.

معاون فرهنگی جهاددانشگاهی با بیان این که جامعه‌ای انسانی‌تر است که اخلاقی‌تر باشد، تصریح کرد: در نظرسنجی‌هایی که چند سال اخیر صورت گرفته، متأسفانه شاهد افزایش این شکاف بوده‌ایم.

وی بیان کرد: این شکاف، به معنای افزایش فاصله بین دانسته‌های اخلاقی و اعمال اخلاقی ماست که باعث نامطمئن‌ شدن جامعه و هزینه‌برشدن حکومت‌داری می‌شود لذا باید علل بروز این شکاف و راه‌های رفع آن مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

پورعلی با اشاره به سخنرانی مرحومه دباغ در هفت دوره گذشته این دوره از اردو، اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های سخنرانی این بانوی انقلابی، یادآوری و بیان خاطرات شیرین تعاملات خانوادگی، سیاسی و اجتماعی امام خمینی(ره) از عمق جان و دل بوده است.

عمل به دانسته‌ها؛ ویژگی شاخص امام خمینی(ره)

حجت‌الاسلام والمسلمین مجید انصاری، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در این مراسم با تأکید بر اینکه جامعه انسانی برای حرکت به سمت جلو نیازمند الگوست، گفت: به همین خاطر در قرآن بارها تأکید شده است پیامبر برای کسانی که وجهه همت‌شان را نهایت دستیابی به شخصیت والای انسانی قرار داده‌اند، الگوست و در آیه دیگری می‌فرماید برای شما در ابراهیم و همراهان او الگوی حسنه است؛ معرفی همه انبیا در قرآن نیز در راستای تلاش قرآن برای الگوسازی در حوزه‌های مختلف زندگی از جمله کنترل خشم، کنترل غریزه شهوانی و … است.

وی با بیان این مطلب که خداوند در قرآن، الگوهای غیرمعصوم را نیز معرفی می‌کند تا تصور نشود که تنها، معصومان الگو هستند، افزود: معصومان در اوج قله الگو بودن قرار دارند اما خداوند به افرادی مانند همسر فرعون نیز مثال زده و فرموده این زن در کاخ فرعونی که جنایت‌های بسیار مرتکب می‌شد، توانست الگوی ایمان راسخ، دفاع از حق، منطق، دین و دفاع از پیامبر خدا شود و این دفاع او تا آن‌جا پیش رفت که به زمین صلیب شد، سنگ‌های سنگینی روی سینه‌اش قرار دادند و به این صورت شکنجه شد.

وی در همین موضوع اضافه کرد: خداوند برای منحرفان نیز الگو معرفی می‌کند، همچنان که زن لوط و زن نوح را مثال زده و فرموده است این افراد با وجود اینکه در خانه دو بنده صالح ما حضور داشتند، دست به خیانت زدند؛ این یعنی انعطاف وجودی انسان تا جایی است که هرچند فرد در کاخ فرعون باشد، می‌تواند رشد یابد و از طرف دیگر هم می‌تواند با وجود همه امکانات به سمت سقوط حرکت کند.

حجت‌الاسلام انصاری دوره جوانی را سن پرورش روح و الگوگیری دانست و افزود: امام خمینی(ره) فرمودند: “در قوس صعود به سمت خداوند، جوانان در نزدیک‌ترین حلقه اتصال به خداوند هستند چراکه می‌توانند به سمت کمال میان‌بر بزنند و بر دیگران پیشی بگیرند”؛ همچنان که درباره تقویت قوای جسمانی نیز جوانی فرصت بی‌نظیری است؛ دلیل این ظرفیت معنوی در جوانان، پاک بودن آنان از گناه و وابستگی‌ کمتر به دنیاست.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اظهار این مطلب که جامعه ما به شدت در معرض آسیب‌های اخلاقی قرار گرفته است، اضافه کرد: با وجود اینکه نظام ما نظام اسلامی است، نمی‌توان چشم بر روی آسیب‌ها و نارسایی‌ها ببندیم؛ ما امروز در حوزه روابط خانوادگی و اجتماعی مانند طلاق، احترام به بزرگ‌ترها، جرم و نزاع، در عرصه‌های قضایی و اجرایی، در داوری نسبت به رقیب و دشمن و … به صورت فردی و اجتماعی دچار آسیب‌های ویرانگری شده‌ایم و آمارها نتایج خوبی را نشان نمی‌دهند؛ به همین دلیل انتخاب عنوان پرداختن به ابعاد اخلاقی و عرفانی امام(ره) برای اردوی طریق جاوید، بسیار مورد نیاز جامعه است.

وی با اشاره به الگوگیری از امام خمینی(ره) در اردوی طریق جاوید، بر لزوم شکل‌گیری جنبش معرفی الگوهای برتر از سوی جنبش دانشجویی تأکید کرد و افزود: اگر امر به معروف و نهی از منکر وظیفه ماست، جوانان دانشجو، بهترین افرادی هستند که می‌توانند به نیکی امر کنند و از بدی‌ها نهی داشته باشند چرا که ما در تمام حوزه‌های علمی، فرهنگی، هنری، زندگی شخصی و … نیاز به الگو  و تبعیت از آن داریم.

حجت‌الاسلام انصاری با بیان اینکه امام خمینی(ره) معمای پیچیده وجود اهل بیت(ع) را برای ما حل کرد، ادامه داد: ما نمی‌توانستیم صفات اضدادی که در وجود امام علی(ع) بود را بشناسیم اما امام، اهل بیت(ع) را به ما شناساند؛ عده‌ای در عرفان از دنیا دست می‌کشند و به سمت عقاید صوفیانه گرایش دارند و از طرفی عده‌ای عرفان را به دلیل ناممکن پنداشتن پیمودن مسیر اهل بیت(ع)، کنار می‌گذارند در حالی که خداوند در قرآن فرموده، قرآن الگوی شماست.

وی در همین راستا اضافه کرد: بنابراین توان جانشین خداشدن در وجود همه انسان‌ها وجود دارد و اگر مشکلی در زندگی فردی و اجتماعی ما وجود دارد، به علت این است که ما ظرفیت وجودی خودمان در جانشینی خداوند را به فراموشی سپرده‌ایم و وظایف‌مان به عنوان جانشین خداوند، یعنی مظهر اسامی او شدن را انجام نداده‌ایم.

حجت‌الاسلام انصاری با اشاره به سخنان حجت‌الاسلام سید حسن خمینی در رابطه با لزوم پرهیز از نگاه کاریکاتوری به امام خمینی(ره)، اظهار کرد: برجسته کردن یک بعد از امام خمینی(ره) نگاه کاریکاتوری به امام است؛ ایشان از ابتدا طوری زندگی کردند که خداوند انتظار داشت و به آنچه می‌دانستند عمل می‌کردند و رمز موفقیت ایشان نیز همین بود؛ بنابراین ما نیز باید از مسائل جزئی زندگی آغاز کنیم و رفتارمان را با آموزه‌های دینی منطبق کنیم.

وی حاضر دیدن خداوند را مهم‌ترین عامل شکل‌گیری شخصیت امام خمینی(ره) برشمرد و افزود: آنچه نقش محوری در شکل‌گیری شخصیت امام ایفا کرد، توحید و حاضر دیدن خداوند بر اعمال انسان است؛ امام نفرمود به طمع بهشت یا ترس از جهنم معصیت نکنید بلکه می‌فرمایند “عالم محضر خداست، در محضر خدا معصیت نکنید”؛ اگر ما خداوند را حاضر بدانیم گناه نمی‌کنیم هم‌چنان که معصومان نیز چون خداوند را حاضر می‌دیدند، مرتکب گناه نمی‌شدند.

وی پرهیز از خودنمایی و ریا را یکی از ویژگی‌های امام خمینی(ره) دانست و اضافه کرد: امام اجازه ندادند در هوای گرم نجف  برایشان کولر نصب کنند و یا وقتی از ایشان دعوت شد حتی به مناطق تفریحی و خوش آب و هوا در نجف پا نگذاشتند و می‌فرمودند انصاف نیست عده‌ای به خاطر نهضت من در فقر و زندان‌های شاه باشند و من خوشگذرانی کنم.

حجت‌الاسلام انصاری با اشاره به بمباران جنگ تحمیلی به بیان خاطره‌ای از امام خمینی(ره) پرداخت و ادامه داد: در آن زمان به احمدآقا گفتند باید برای امام(ره) پناهگاه امنی آماده کنند، ایشان قبول نکردند، وقتی خیلی اصرار کردند امام(ره) فرمودند آیا انصاف است مردم جماران در معرض خطر و بمباران باشند و من در امنیت باشم؟ اگر اتفاقی بیفتد من با مردم جماران یکسانم؛ این همان ویژگی‌های اخلاقی امام خمینی(ره) است، همچنان که امام علی(ع) پس از مسئولیت‌شان در رهبری جامعه، شرایط را بر خود سخت‌تر گرفتند.

حجت‌الاسلام انصاری با بیان خاطره دیگری از امام خمینی(ره) درباره ویژگی‌های اخلاقی ایشان، اظهار کرد: فردی در آبادان از امام برای خراب شدن خانه‌اش در جنگ شکایت کرده بود، وقتی شکایت به دست امام(ره) رسید، ایشان فرمودند یک نفر از طرف من در دادگاه شرکت کند، پرونده به دلیل اینکه دلایل محکمی از جمله جنگ تحمیلی از سوی صدام وجود داشت، مختومه اعلام شد اما امام(ره) بعد از حکم پرسیدند آن قاضی که احضاریه فرستاد کجاست؟ من نگرانم که این قاضی برای این کارش از کار بیکار شود، وقتی شنیدند که هنوز مشغول کار است خوشحال شدند.

وی همچنین اضافه کرد: وقتی خواهرزاده امام در خمین در مجلس رأی نیاورد، ایشان فرمودند چه دلیل بر سلامت انتخابات روشن‌تر از اینکه خواهرزاده من در خمین رای نمی‌آورد؟

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام سخنان خود راجع به اخلاق و معنویت در سیره امام خمینی(ره) را این‌گونه پایان داد و ابراز کرد: امام در زندگی خانوادگی و عرصه اجتماعی همسر، پدر و رهبری با اخلاق بودند اما در زمان لازم در مقابل صدام و آمریکا ایستادند و حتی لحظه‌ای هم نترسیدند، همچنان‌که فرمودند من در ساواک به مأموران دلداری می‌دادم؛ بنابراین عمل به دانسته‌ها در همه حوزه‌های زندگی، ویژگی شاخص امام بود.

وی در پایان اضافه کرد: صلح و قیام اهل بیت(ع) هردو نشان شجاعت بود و در مورد امام خمینی(ره) نیز همین‌طور است.

انتهای پیام

منبع: ایسنا

ارسال دیدگاه

Please enter your comment!
Please enter your name here